dubitanda (ever in doubt)

oh (sparkling) sea
(oh) my darling sea…
take me down into you
so i might drown

bereft of love, i want no more
to live here, on dry land

but you, you lie there so ever-still, darling sea
agleam, forever mirroring birds on high

but i, i am a wave.

…gentle calm waters…

oh (sparkling) sea
darling sea, it’s me
waiting this whole night through
to be saved by you

let some tempest take me, fold me down
into the darkest deep

but you, you lie there so ever-still, darling sea
agleam, forever mirroring – outwardly – birds on high

but i, i am a wave.

A song by Marina Satti
with lyrics by Lena Kitsopoulou

αχ θάλασσα
θάλασσά μου εσύ…
μέσα σου πάρε με
για να πνιγώ

χωρίς αγάπη δεν θέλω εδώ
να ζήσω στη στεριά

μα εσύ είσαι τόσο ατάραχη, θάλασσά μου
γυαλί που καθρεφτίζεις πουλιά

μα εγώ είμαι κύμα.

…ήσυχα νερά…

αχ θάλασσα
θάλασσά μου, εγώ
για ένα θαύμα σου
απόψε ζω

με μια τρικυμία να βυθιστώ
μεσ’ στο μαύρο βυθό

μα εσύ είσαι τόσο ατάραχη, θάλασσά μου
γυαλί που καθρεφτίζεις πάνω σου πουλιά

μα εγώ είμαι κύμα.

Before he gets the chance to properly bloom, he wilts upon contact with a reality that is brutal and anything but benevolent. Today, a young man must come of age before his time! And this is an early passing of his youth. He must taste, as soon as possible, the forbidden fruit and be cast out in order to face down the world in which he is called upon to live. But it is a bumpy landing, more often than not. Most youths are not yet ready when forced to adapt, and so fall victim to all those avenues that promise them escape and redemption. And this is a premature death.

Stelios Lydakis

Πριν προλάβει καλά-καλά να ανθίσει μαραίνεται στην πρόσκρουσή της με μία πραγματικότητα τραχιά και καθόλου ευνοϊκή. Σήμερα ο νέος πρέπει να μεγαλώσει πριν την ώρα του! Και αυτός είναι ένας πρώιμος θάνατος της νιότης του. Πρέπει να δοκιμάσει, όσο γίνεται γρηγορότερα, τον απαγορευμένο καρπό και να υποστεί την έξωση για να ανταποκριθεί στον κόσμο που καλείται να ζήσει. Όμως η προσγείωση είναι ανώμαλη τις περισσότερες φορές. Πολλοί νέοι δεν είναι ώριμοι για την επιτακτική προσαρμογή κι έτσι γίνονται θύματα όλων των μέσων που τους υπόσχονται φυγή και λύτρωση. Και αυτό είναι ένας πρόωρος θάνατος.

Daybreak Christmas Eve her waters broke. An ambulance birth. Her joy brought tears. Christmas Day she is returned to find a festive cot inside her cell.

Yorgos Syrmas

Παραμονή ξημέρωμα έσπασαν τα νερά. Γέννησε στο ασθενοφόρο, πόση χαρά, την έπιασαν τα κλάματα. Ανήμερα τη γύρισαν στη Θήβα – βρήκε μια κούνια στολισμένη στο κελί της.

He is a man of many laurels. From that beautiful city beset with reeds, set beside the sea – that is, Cannes. From the hol(l)y wood. From the upside-down forest, id est Venice. In place of words, I would rather string together many pointed, pungent, bitter laurel leaves into a wreath and crown him too in turn, this man I know so little yet understand so much.

What I understand from personal experience is that, no matter how much he has read, no matter how many films he has seen and how much music he has heard (and I am certain he has done such things in abundance), more than anything this artist has looked inside himself in ways tortuous, in ways agonising and sustained. To recover from such deep dives, once he rises worn and weary to the surface again, it tickles him to perform the following restorative exercise: to observe the tiniest of details in the people around him. And who has not felt uncomfortable when subjected to his seemingly mild and sweet brown-velvet gaze that flicks into piercing x-ray vision when turned on the person he is speaking to, or on the unsuspecting patrons of some establishment where he takes in the very nature of others as he takes his coffee.

This is how he has constructed such a personal style that pulverises its influences so completely; scholars studying this style of his meet only dead ends when seeking some provenance or some affinity. Only in painting can one perhaps find some correlation: in the tonal coldness of Edward Hopper’s colours or in the labyrinthine complexity of Hieronymus Bosch’s forms.

Distant. Not so much from an innate humility but rather the result of routine introspection – an outcome of his interiority. He is an avid diver. The physique of such solitary explorers is marked by a particular muscle tone, a tightly-wound readiness to spring into action, a call to the abyss. He does not much like labels. I asked him once: “How does it feel to be called a loghotékhnis?” [Greek akin to “wordsmith” or “litterateur.”] His answer: “These two words lóghos and tékhni [‘the word’ and ‘art’] stuck together leave me uneasy. I prefer the lightness of the word kímeno [‘text’]. There aren’t any nice [Greek] words to describe those who write. Senariográfos [‘screenwriter’] isn’t nice. Syngraféas [‘author’] isn’t nice either. Isn’t it tragic? To write, but for the words that describe what you do to be horrible? Whereas khoreftís, for example, now that’s a lovely word to describe those who dance – simple, with a nice ring to it, it’s a word that only makes them want to dance more.”

His language feels alien and yet is so simple, so familiar. Drained of every superfluous form, any pompous turn of phrase, all pretension, left relentless, unsparing, airless to the point where the words become invisible – where scenes, images and characters spring instead from the page, fully rounded and in full sound. Each piece of his writing ready to burst open like some budding enactment.

The appearance of plants and fruits and animals is something of a tonic for the reader – they leaven any human presence, which usually hides some unpleasant surprise.

There is a latent deity in the world of Efthimis Filippou: irony. Eating away at what is good but also undermining evil. Relativising things. Resituating them. Guiding you to a wry smile, to a sigh and an exclamation: I can breathe. And so, as you read or watch, love those things you hide away inside and, ultimately, love the darkness that lies inside others too. What did you ever gain by stowing it away? There she blows, look – there! Bursting out all over the place, out of every crevice, flooding us fully, sweeping both inwards and outwards, finding mimics, finding critics, and ever spreading – creeping like a spot of ink across a handkerchief. In the time of Seferis, this was ennui. In our own times, it is horror that creeps.

Certain Greek authors write so beautifully as to render themselves untranslatable. The texts of Efthimis Filippou prove promising for translation because they are written without any tricks, as natural as breathing. He has a way of hiding beauty – true art is to conceal art, as the Latin proverb goes. And his books had the good fortune to be published in the English so handsomely. They are addressed to those happy few of Stendahl.

I very much like the title Noon. A time when the light falls straight down and life’s details are intensified, overly so. But also a time when the hordes come out to play, as my mother used to say – entire battalions of dæmons.

Here tonight, in the tender embrace of Hyper Hypo, and with the propulsive backing of Alex Stavrakas, I feel those few are to be multiplied, perhaps even made many.

WHY READ EFTHIMIS FILIPPOU IN TRANSLATION? by Julia Tsiakiris

Είναι πολλές οι δάφνες του. Από την όμορφη πόλη με τους καλαμιώνες πλάι στη θάλασσα. Από το Ιερό Δάσος. Από τη Βενετία. Αντί για λόγια θα προτιμούσα να αρμαθιάσω σε μια κλωστή πολλά μυτερά, μυρωδάτα, πικρά φύλλα δάφνης και να τον στεφανώσω, και εγώ, που τον ξέρω τόσο λίγο αλλά τον καταλαβαίνω τόσο πολύ.

Εκείνο που καταλαβαίνω με τα εμπειρικά μου μέσα είναι ότι ο δημιουργός αυτός, όσο κι αν έχει διαβάσει, όσο κι αν έχει δει έργα στο σινεμά ή ακούσει μουσική —και είμαι σίγουρη ότι όλα αυτά τα έχει κάνει με το παραπάνω— πιο πολύ απ’ όλα όμως έχει κοιτάξει μέσα του βασανιστικά, επίπονα, και διαρκώς. Και, για να ξεκουραστεί από αυτές τις καταβυθίσεις, όταν ανέρχεται στην επιφάνεια κατάκοπος κάνει με πολύ κέφι μια άσκηση θεραπευτική που είναι να παρατηρεί γύρω του τις παραμικρές λεπτομέρειες των συνανθρώπων του. Και ποιος δεν έχει νιώσει άβολα μπροστά σε αυτό το φαινομενικά πράο και γλυκό βλέμμα από καστανό βελούδο που μετατρέπεται σε ακτίνες Χ όταν επικεντρώνεται στον συνομιλητή ή στους ανυποψίαστους θαμώνες του μαγαζιού όπου αυτός πίνει το καφεδάκι του ρουφώντας ταυτόχρονα τις προσωπικότητες των άλλων.

Έτσι έχτισε αυτό το τόσο προσωπικό ύφος που έχει κονιορτοποιήσει τις επιρροές, και ο μελετητής του ύφους αυτού βρίσκεται σε αδιέξοδο αν γυρέψει κάποια καταγωγή ή κάποια συγγένεια. Μόνο στη ζωγραφική μπορείς να πεις ότι βρίσκεις μια σχέση με τους τόνους ψυχρότητας από τα χρώματα του Edward Hopper ή με τη δαιδαλώδη πολυπλοκότητα των μορφών του Ιερώνυμου Μπος.

Απόμερος. Όχι τόσο από φυσική σεμνότητα όσο από την συχνή ενδοσκόπηση, την εσωτερικότητα. Είναι μανιώδης δύτης. Στον σωματότυπο αυτών των μοναχικών εξερευνητών του βυθού διαπιστώνουμε έναν ιδιαίτερο μυϊκό τόνο, μια συμπιεσμένη ετοιμότητα εκτόξευσης, ένα κάλεσμα της αβύσσου. Δεν του αρέσουν και πολύ οι χαρακτηρισμοί. Μια φορά που τον είχα ρωτήσει «Πώς σου φαίνεται αν σε αποκαλούν λογοτέχνη;» αποκρίθηκε: «Αυτά τα λόγος και τέχνη κολλημένα μου προκαλούν δυσφορία. Μου αρέσει πιο πολύ η ελαφρότητα της λέξης κείμενο… Δεν υπάρχουν ωραίες λέξεις γι’ αυτούς που γράφουν. Ούτε το σεναριογράφος είναι ωραίο ούτε το συγγραφέας. Δεν είναι τραγικό να γράφεις και οι λέξεις που περιγράφουν την ιδιότητά σου να είναι άσχημες; Ενώ για παράδειγμα το χορευτής είναι μια ωραία λέξη γι’ αυτούς που χορεύουν, εύηχη, απλή τους κάνει να θέλουν να χορέψουν κι άλλο».

Η γλώσσα του μοιάζει αγνώριστη, ενώ είναι τόσο απλή και οικεία. Στραγγισμένη από κάθε περιττό σχήμα, κάθε κορόνα, κάθε ακκισμό, άτεγκτη, αμείλικτη, αποπνικτική, τόσο ώστε να γίνονται αόρατες οι λέξεις και να ξεπηδούν από τη σελίδα οι σκηνές, οι εικόνες και τα πρόσωπα σαν τρισδιάστατα και με ήχους. Κάθε γραπτό του είναι έτοιμο να σκάσει σαν το μπουμπούκι μιας αναπαράστασης.

Ευεργετική για τον αναγνώστη είναι η παρουσία των φυτών, των καρπών και των ζώων, αυτά απαλύνουν λίγο την ανθρώπινη παρουσία που συνήθως κρύβει μια δυσάρεστη έκπληξη.

Λανθάνουσα θεότητα στο σύμπαν του Ευθύμη Φιλίππου η ειρωνεία. Υπονομεύει το καλό, υποσκάπτει και το κακό όμως. Σχετικοποιεί. Αναδιατάσσει. Οδηγεί προς ένα στραβό χαμόγελο και ένα επιφώνημα: ουφ, αναπνέω. Αγάπα λοιπόν, αναγνώστη ή θεατή, αυτό που κρύβεις μέσα σου, και, στην τελική, αγάπησε και τη σκοτεινιά των άλλων. Τόσο που την καταχώνιαζες, τι κέρδισες; Να τη, πετιέται, να τη. Βγαίνει από παντού, από κάθε κόχη, και μας κατακλύζει, λαβαίνει έκταση και προς τα μέσα, και έξω, βρίσκει μιμητές, βρίσκει τιμητές κι όλο απλώνεται, απλώνεται σαν μια στάλα μελάνι στο μαντίλι. Στον καιρό του Σεφέρη ήταν η πλήξη. Στον δικό μας καιρό απλώνεται η φρίκη.

Ορισμένοι Έλληνες συγγραφείς γράφουν τόσο ωραία που καθίστανται αμετάφραστοι.  Τα κείμενα του Ευθύμη Φιλίππου είναι πρόσφορα στη μετάφραση γιατί είναι γραμμένα χωρίς κόλπα. Είναι φυσικά όπως η αναπνοή. Έχει τον τρόπο να κρύβει το ωραίο, τέχνη είναι να κρύβεις την τέχνη, που λέγαν και οι Λατίνοι. Και είχαν τύχη αγαθή τα βιβλία του να εκδοθούν και στα αγγλικά τόσο αισθητικά. Απευθύνονται στους ευτυχείς ολίγους, τους happy few του Σταντάλ.

Μου αρέσει πολύ ο τίτλος Noon. Μεσημέρι, η ώρα που το φως πέφτει κάθετα και οι λεπτομέρειες υπερμεγεθύνονται, αλλά και η ώρα που βγαίνουν τα φουσάτα, όπως έλεγε η μάνα μου, οι στρατιές των δαιμόνων.

Στην τρυφερή εδώ αγκαλιά του «Hyper Hypo» απόψε, και με την ωστική δύναμη του Αλέξη Σταύρακα, μου φαίνεται πως οι λίγοι αυτοί θα γίνουνε αρκετοί, αν όχι πολλοί.

LONG DISTANCE

– Yes? Yes? Yes? Yes?
– Hey. Hey, can you hear me?
– Yes?
– Want to come over?
– Yes? Where? How do I get there?

– In 150 metres, turn right.
– Yes?
– In 120 metres, turn left. In 70 metres, make a u-turn.
– Yes?
– In 221 metres, turn right.

– Yes? Hang on… I’m lost.
– You’re on your way. Coming?
– Yes?
– In 180 metres, turn right. In 80 metres…
…turn right again. In 50 metres, go straight on.

– I’m at your door.
– Come up.
– It won’t open.
– Don’t force it. Push gently.

Dimitris Papaioannou

– Ναι; Ναι; Ναι; Ναι;
– Έλα. Έλα, μ’ ακούς;
– Ναι;
– Έρχεσαι άπο ’δω;
– Ναι; Που; Πως να ’ρθω;

– Στα 150 μέτρα, στρίψε δεξιά.
– Ναι;
– Στα 120 μέτρα, στρίψε αριστερά. Στα 70 μέτρα, κάνε αναστροφή.
– Ναι;
– Στα 221 μέτρα, στρίψε δεξιά.

– Ναι; Κάτσε… Χάθηκα.
– Έρχεσαι.
– Ναι;
– Στα 180 μέτρα, στρίψε δεξιά. Στα 80 μέτρα…
…στρίψε πάλι δεξιά. Στα 50 μέτρα συνέχισε ευθεία.

– Είμαι στην πόρτα σου.
– Ανέβα πάνω.
– Δεν ανοίγει.
– Δεν θέλει δύναμη. Σπρώξε μαλακά.

On the warm and rainy night of 7 July 1994, a 44-year-old woman suffered a tragic accident. Losing control of the moped she was riding, this woman was seriously injured when she fell on a sharp object lying on the tarmac that pierced her liver. She was immediately taken to hospital, in a coma. All the days she was there, the man she loved more than anything else in her life was constantly by her side. A man of 62, plump and in good health. Each night, the man would lay down and sleep alongside her on the hospital bed. For those few hours, until dawn, it seemed like they were both in a coma, or like they were both just sleeping. The night nurses never woke him, they would only cover him up if some foot of his slipped out from under the white hospital blanket. This is the final conversation between the organs and limbs of the man and woman’s bodies, as recorded by medical equipment a little before she died of a heart attack on 18 July 1994. This re-enactment of the conversation stays completely faithful to the one that actually took place.

LIVER by Efthimis Filippou

Το βροχερό και ζεστό βράδυ της 7ης Ιουλίου του 1994, μια γυναίκα 44 ετών είχε ένα τραγικό ατύχημα. Το δίκυκλο στο οποίο επέβαινε έχασε την πορεία του και η γυναίκα τραυματίστηκε σοβαρά καθώς, πέφτοντας στο οδόστρωμα, ένα αιχμηρό αντικείμενο διαπέρασε το συκώτι της. Μεταφέρθηκε άμεσα στο νοσοκομείο σε κώμα. Όσες μέρες παρέμεινε εκεί, ήταν συνεχώς δίπλα της ο άντρας που αγάπησε όσο τίποτε άλλο στη ζωή της. Ένας άντρας 62 ετών, υγιής και εύσωμος. Κάθε βράδυ αυτός ο άντρας ξάπλωνε δίπλα της στο κρεβάτι του νοσοκομείου και κοιμόταν μαζί της. Αυτές τις λίγες ώρες, μέχρι να ξημερώσει, έμοιαζαν σαν να ήταν και οι δύο σε κώμα ή σαν να κοιμούνται απλώς και οι δύο. Οι νυχτερινές νοσοκόμες δεν τον ξυπνούσαν, μόνο τον σκέπαζαν αν τύχαινε κάποιο πόδι του να βγει έξω από την άσπρη νοσοκομειακή κουβέρτα. Αυτή είναι η τελευταία συζήτηση ανάμεσα στα όργανα και στα μέλη των σωμάτων του άντρα και της γυναίκας, όπως καταγράφηκε στα ιατρικά μηχανήματα λίγο πριν αυτή πεθάνει στις 18 Ιουλίου του 1994 από ανακοπή καρδιάς. Η αναπαραγωγή της συνομιλίας είναι απόλυτα πιστή στην πραγματική.

THE CRIME OF LONELINESS


Every when the dusk falls dangerously,

your voice rouses inside to ravage me;

and when the night ousts every last sweet image,

there looms within me your sordid beauty

to wipe away God’s splendour from my eyes. 

And it’s then that I give in to the crime of loneliness,
for years now have I readied it inside me,

and there is no more heavenly radiance,
no more cherubic choirs,
only a soliciting of spasms,
night cash crumpled.

Dinos Christianopoulos

ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΑΞΙΑΣ

Κάθε ποὺ πέφτει ἐπικίνδυνα τὸ βράδυ,
ξυπνάει ἡ φωνή σου μέσα μου καὶ μὲ ρημάζει·
κι ὅταν ἡ νύχτα ὅλες τὶς γλυκιὲς εἰκόνες διώχνει,
προβάλλει ἐντός μου ἡ βρώμικη ὀμορφιά σου
καὶ σβήνει ἀπὸ τὰ μάτια μου τὴ λάμψη τοῦ Θεοῦ.

Καὶ τότε δίνομαι στὸ ἔγκλημα τῆς μοναξιᾶς,
ποὺ χρόνια τώρα μέσα μου τὸ ἑτοιμάζω,
καὶ πιὰ δὲν ἔχει οὐράνιο φεγγοβόλημα,
δὲν ἔχει πιὰ παιδικὲς χορωδίες,
μονάχα μιὰ προσπάθεια γιὰ σπασμούς,
νυχτερινὰ χαρτονομίσματα τσαλακωμένα.

give me a coin
I’ll make a fortune
out of nothing at all
I’ll go through deserts
but you won’t see me crawl
and if I meet you on the way
I’ll be whole

somebody said
you had to leave
so you packed up your bag
went overseas
out to Libya land
you started off by making
holes in the sand

LIBYA by Σtella

A music video.

HAEMATA
Dimitris Kalafatis & Yorgos Simopoulos: A Correspondence (1990–1993)

Dimitris Kalafatis, a man of around 40, gashes his neck by accident in July 1989. The quite average wound that opens never heals. Yorgos Simopoulos is his closest friend at the time.

The letters exchanged between these two men over a three-year period (1990–1993) were found in pristine condition by Kalafatis’ daughter, Anna Kalafati. Their perfectly legible handwriting meant the documents could be read without any difficulty. All were written in black ballpoint pen, apart from two.

The subject matter of this written exchange does not provide a snapshot of the socio-political climate of the times in which it took place. Descriptions of places and events are often inaccurate. This may be due to the effects of certain prescription drugs or to an intentional misrepresentation of events, conversations, and dates, however neither scenario has been proven thus far.

The two men stopped corresponding suddenly in December 1993 for reasons unknown. Kalafatis died on 14 April 2001, Simopoulos four days later.

Efthimis Filippou

AIMATA
Αλληλογραφία: Δημήτρη Καλαφάτη–Γιώργου Σιμόπουλου (1990–1993)
 

Ο Δημήτρης Καλαφάτης, σαράντα περίπου ετών, σκίζει κατά λάθος τον λαιμό του τον Ιούλιο του 1989. Η μέτρια πληγή που δημιουργείται δεν κλείνει. Ο Γιώργος Σιμόπουλος είναι επιστήθιος φίλος του εκείνη την περίοδο.
 
Τα γράμματα που αντάλλαξαν οι δύο άντρες την τριετία 1990–1993 βρέθηκαν ανέπαφα από την κόρη του Καλαφάτη, την Άννα Καλαφάτη. Οι γραφικοί χαρακτήρες τους ήταν απόλυτα ευανάγνωστοι, συνεπώς δεν δυσκόλεψαν καθόλου την ανάγνωση των χειρόγραφων. Όλα ήταν γραμμένα με μαύρο στυλό διαρκείας, εκτός από δύο.

Η θεματολογία της γραπτής αυτής συνομιλίας δεν σκιαγραφεί τον πολιτικό ή τον κοινωνικό χαρακτήρα της εποχής όπου έλαβε χώρα και οι περιγραφές τόπων και περιστατικών πολλές φορές είναι ανακριβείς. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε παρενέργειες κάποιας φαρμακευτικής αγωγής ή σε εσκεμμένη αλλοίωση γεγονότων, διαλόγων και ημερομηνιών, αλλά τίποτα από τα δύο δεν έχει εξακριβωθεί μέχρι σήμερα.

Η επικοινωνία των δύο αντρών σταμάτησε αιφνίδια τον Δεκέμβριο του 1993 για άγνωστους λόγους. Ο Καλαφάτης πέθανε στις 14 Απριλίου του 2001 και ο Σιμόπουλος τέσσερεις μέρες αργότερα.

Queer performativities emerged from a point of disconnect and deep-rooted schism from traditional (gay) codes and aesthetics, but this ‘emotive turn’ was only made possible once artists adopted irony, volatility, and ‘monstrosity’ as tools for overturning older ‘incarnations’ and aesthetic performances of the body.

[…]

Political strategies for the ‘normalisation’ of lesbian and gay lives in accordance with prevailing heteronormative values (monogamy, marriage, family) constitute a move away from the ‘freer’ queer biopolitics of the 1980s and ’90s, delineating a powerful line of resistance between the ‘diseased’ past and the ‘healthy’ present of a new existential mode within ‘heteronormative tyranny’ that seeks to present homosexuals as normal persons integrated into the ‘realm of dominant ideology.’

George Sampatakakis

Οι κουίρ παραστασιακότητες προέκυψαν σε ένα σημείο αποσύνδεσης και ριζικού σχίσματος από τους παραδοσιακούς (gay) κανόνες και αισθητικές, αλλά αυτή η «συγκινησιακή στροφή» κατέστη δυνατή μόνο όταν οι καλλιτέχνες υιοθέτησαν την ειρωνεία, την αστάθεια και την «τερατωδία» ως εργαλεία αναίρεσης των παλιών «σωματοποιήσεων» και αισθητικών επιτελέσεων του σώματος.

[…]

Οι πολιτικές στρατηγικές «κανονικοποίησης» των λεσβιακών και γκέι ζωών σύμφωνα με κυρίαρχες ετεροκανονικές αξίες (της μονογαμίας, του γάμου και της οικογένειας) συνιστούν μια απομάκρυνση από τις περισσότερο «ελεύθερες» κουίρ βιοπολιτικές του 1980-1990, ορίζοντας μια ισχυρή αντίσταση μεταξύ του «μολυσμένου» παρελθόντος και της «υγιούς» νέας κατάστασης της ύπαρξης μέσα στην «ετεροκανονική τυραννία», που θέλει να παρουσιάζει τους ομοφυλόφιλους ως κανονικούς και εναρμονισμένους στο «πεδίο της δεσπόζουσας ιδεολογίας».