A WOMAN drives. She is on a country road, with fields on either side. She reaches a deserted spot where three donkeys stand on the right side of the road. The woman pulls over, puts on a pair of gloves, gets out of the car, checks to see if there is anyone nearby or if she is being watched, runs towards the donkeys, shoots one of them many times over, runs back to the car and drives away.
pre-title scene, THE LOBSTER written by Efthimis Filippou & Yorgos Lanthimos
ΕΞ. ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ – ΜΕΡΑ
Μία ΓΥΝΑΙΚΑ οδηγεί σε έναν επαρχιακό δρόμο όπου αριστερά και δεξιά υπάρχουν χωράφια. Φτάνει σε ένα ερημικό σημείο όπου στο δεξί μέρος του δρόμου υπάρχουν τρεις γάιδαροι. Η γυναίκα σταματάει το αυτοκίνητο στην άκρη του δρόμου, φοράει στα χέρια της γάντια, κατεβαίνει από το αυτοκίνητο, κοιτάζει εάν υπάρχει κάποιος κοντά ή αν την παρακολουθούν, τρέχει προς τους γάιδαρους, πυροβολεί τον έναν από τους τρεις πολλές φορές, τρέχει ξανά προς το αμάξι και φεύγει.
Scene number one from the screenplay for The Lobster (2015), a feature film written by Efthimis Filippou and Yorgos Lanthimos, translated from the Greek (between 2011 and 2013) to be shot in English (in Ireland in 2014).
The translated English screenplay also appeared in The Lobster Screenplay Book published by A24 Films in 2022 (pp. 10–87).
Three sentences, two leads (Jacqueline Abrahams with donkey), one shot. No animals were harmed. Audiences were thrust into this world hard.
Incidentally, Jacqueline Abrahams was the film’s production designer.
oh (sparkling) sea (oh) my darling sea… take me down into you so i might drown
bereft of love, i want no more to live here, on dry land
but you, you lie there so ever-still, darling sea agleam, forever mirroring birds on high
but i, i am a wave.
…gentle calm waters…
oh (sparkling) sea darling sea, it’s me waiting this whole night through to be saved by you
let some tempest take me, fold me down into the darkest deep
but you, you lie there so ever-still, darling sea agleam, forever mirroring – outwardly – birds on high
but i, i am a wave.
A song by Marina Satti with lyrics by Lena Kitsopoulou
αχ θάλασσα θάλασσά μου εσύ… μέσα σου πάρε με για να πνιγώ
χωρίς αγάπη δεν θέλω εδώ να ζήσω στη στεριά
μα εσύ είσαι τόσο ατάραχη, θάλασσά μου γυαλί που καθρεφτίζεις πουλιά
μα εγώ είμαι κύμα.
…ήσυχα νερά…
αχ θάλασσα θάλασσά μου, εγώ για ένα θαύμα σου απόψε ζω
με μια τρικυμία να βυθιστώ μεσ’ στο μαύρο βυθό
μα εσύ είσαι τόσο ατάραχη, θάλασσά μου γυαλί που καθρεφτίζεις πάνω σου πουλιά
μα εγώ είμαι κύμα.
Translated for the love of it.
This is a 2024 song by Marina Satti that she dedicated to her father, who died that same year.
The music is by Marina Satti and Nikos Kodonas, with orchestration by Ermis.
The lyrics are by the actor, artist, director, and writer Lena Kitsopoulou.
The extraordinary shot of gulls gliding over glittering dark seas is drawn from the atmospheric music video Σtella produced and directed for her song “Nomad” (edited by Isi Charbila, with Fanis Dalezios of Dolce Films behind the camera). This shot was spliced, fragmented, glitched, and looped to be set in dialogue with Satti here.
Consider “agleam ⋮ bereft” alongside two other dubitanda – “listing ⋮ sorrow” and “whisper ⋮ waves” – to find three figures calling out to various seas (Aegean, Caspian, otherworldly), aching for loves (child or parent or spouse) beyond reach.
A triptych of longing (via Kitsopoulou and Cavafy and Səfərli):
waiting this whole night through… one ear listing always to the wind… whisper it, whisper, oh waves…
These three translations informed one another (you can spot the ways).
Bitter risen bread Leaven steeped in red wine Monument aflame Warrior blood duplicate
The heroes have fallen, mother Rising no more from the earth All full with bones
Take, eat Orders the general Ripping the bitter bread Thick pieces from thick hands Rippling with veins That have stripped life From myriad beings Throngs of lifebreath severed
Bread redolent Crimson wine asteam in the mornlight A fox snickers, incessant Surly is this March
Drink from the blood that flows through my veins Orders the general
Filthy combatants close in to drink Yet to shake off the slaughter Hooked on their shoulders like a black crow
Feathers gall black Flying sky high Genocide circling Land demarking
Red snow falls, Sahara sent Crow blinded as it flies Falling with a thump, cawing on the redsoil
Umbra creeps over dark earth Barbaric rumble of memory The dawning breath of the maim mists the air Missing a leg, missing an arm The grave lies empty Freedom calls on missing limbs
It got eaten by the dark, so say the news agencies Ads for foaming liquid soap On beautiful bodies
Slava! Slava! shudders the soil Gospode, whispers the general Feet burying the desiccated carcass of a fox Bushy tail left unburied Red tuft
Onto soil falls a little wet bitter bread Soaked in red wine The general falls to his knees Licks the earth clean of the bitter bread Moist with the red fluids of the departed
Soil in mouth Soil and mouth Mouth of soil frothing Teeth gnashing hydrogen, carbon, oxygen Ethanol has a whiff of spring
Fighters toss a lit match where he licks Soil catches fire Mouth at once alight Gaze aflame Eyeing the Caucasus
ΙΙ
Sprout-surging from black soil The flowers of Tauris all bloom at once Asters, lychnis coronaria, carnations, dahlias, roses, lilies, geraniums, orchids, violets, sunflowers, honeysuckles Flowers of passion from the Crimea Amaryllis, lisianthuses, anemones, gladioli, begonias, crocuses, crown imperials Persephone’s asphodels Hyacinths, narcissi, tulips Black Sea-scented lavender Camellias, hibisci, lilacs, magnolias, rhododendrons, freesias, gardenias, gerbera daisies, heliconias Hortensias from Odessa Irises, snapdragons, liliums, peonies, meadow buttercups, wayfarers, chrysanthemums, fleur-de-lis Immortelles, everlasting like the dead Laceleafs Shellflowers
Sweetest death rises tall Cherries thicken into lips more beautiful than any ever made The honeyed hearts of humankind burst open with a bang
Krakatoa of sighs The Euxine Sea Kneads an extra-fragrant end-time prince A golem of dark days Smiling faintly, coming closer Pacing slow toward the homes and to their riddled front doors Landing up languid from the Caucasus
Thirteen brothers call out in Slavic tongue: Mama, mama, mama Svoboda!
Jacob grips tight the heel of Esau Firstborn covetous Birthed maim Half twin
ΙΙΙ
My hands hold your blond head And I stroke your chestnut beard With my thick hands My general… My hand-veins swell with love For those lips of yours I never tire to kiss
Love’s lexicon are the many sum hazel hairs on my body Where you laid yourself down over and again After battle
I hold your blond head, my love For the last time Grieving for the Caucasus took you as its prize Those great mountains Where the sun came up today
He got eaten by the dark, weep my hand-veins Brimming with your blood
Foreign veins fought beside you From neighbouring lands For you For me
Everywhere I looked, the two of us
I am left a broken twin in two equal parts Forged of hollow bone Gospode With no general With no friend
Our fickle spring got eaten by the dark Broken down on the front lines Crumbling like stale bread Foundering A sign of mourning
Your short-cropped head beside mine Fighter clasping fighter My final kiss on your lips Lips locked on lips The little fox we raised together After killing its mother Hungry intertwines my legs Like mine yours
I so wanted to live a normal life By your side We were robbed, my darling They tore us from our bed Soiling our sheets with combat boots Like ours Brothers in arms
We were wrong
What remains: The warmth of my chest clinging to the chill of yours My heart beats monotone without your heart My fair-haired boy, every last heartbeat of mine Is for you Meanwhile gifts from you Are all my coming agonies
Victorious I shall return to my homeland heavily defeated A refugee
Orphaned of you
Manolis Tsipos
ΑΣΤΑΘΗΣ ΑΝΟΙΞΗ
Ι
Ψωμί ζυμωμένο πικρό Προζύμι πνιγμένο σε κόκκινο κρασί Φλογισμένο μνημείο Αντίγραφο του αίματος των μαχητών
Έπεσαν οι ήρωες, μητέρα Δεν αναδύονται πλέον από τη γη Γέμισε κόκκαλα
Πάρτε φάτε Προστάζει ο στρατηγός Κόβει το πικρό ψωμί Χοντρά κομμάτια από χοντρά χέρια Συσπώνται οι φλέβες πάνω τους Έχουν αφαιρέσει τη ζωή Από τόσα πλάσματα Πλήθος οι ανάσες που κόπηκαν
Μοσχοβολά το ψωμί Αχνίζει το άλικο κρασί στο πρωινό φως Μια αλεπού γελάει ακατάπαυστα Δύστροπος ο φετινός Μάρτης
Πιείτε το αίμα που κυλά στις φλέβες μου Προστάζει ο στρατηγός
Βρώμικοι μαχητές πλησιάζουν να πιούν Δεν έχουν αποτινάξει τη σφαγή Γαντζώθηκε στους ώμους τους σαν μαύρος κόρακας
Φτερά από μαύρο θράσος Πετούν ψηλά στον ουρανό Κυκλώνουν τη γενοκτονία Σημειώνουν τον τόπο
Χιονίζει κόκκινο φερμένο από τη Σαχάρα Τυφλώνεται ο κόρακας καθώς πετά Πέφτει με γδούπο κράζοντας πάνω στο κοκκινόχωμα
Σέρνεται σκιά πάνω στη σκούρα γη Ο βάρβαρος αχός της μνήμης Ατμός η πρωινή ανάσα των σακατεμένων Λείπει το πόδι, λείπει το χέρι Κενός ο τάφος Προσκλητήριο απόντων μελών η Ελευθερία
It got eaten by the dark, λένε τα ειδησεογραφικά πρακτορεία Διαφημίσεις υγρού κρεμοσάπουνου Πάνω σε όμορφα σώματα
Σλάβα! Σλάβα! ανατριχιάζει το χώμα Γκόσποντε, ψιθυρίζει ο στρατηγός Θάβει με τα πόδια του ένα στεγνό τομάρι αλεπούς Η φουντωτή ουρά της παραμένει άθαφτη Κόκκινος θύσανος
Πέφτει στο χώμα λίγο υγρό πικρό ψωμί Βουτηγμένο στο κόκκινο κρασί Πέφτει στα γόνατα ο στρατηγός Γλύφει το χώμα να το καθαρίσει από το πικρό ψωμί Νοτισμένο με το κόκκινο υγρό των κεκοιμημένων
Χώμα στο στόμα Χώμα και στόμα Στόμα χωμάτινο που αφρίζει Τα δόντια αλέθουν υδρογόνο, άνθρακα και οξυγόνο Μύρισε άνοιξη η αιθανόλη
Ρίχνουν οι μαχητές αναμμένο σπίρτο εκεί που γλύφει Αρπάζει φωτιά το χώμα Ανάβει μονομιάς το στόμα Φλόγα στο βλέμμα Βλέπει τον Καύκασο
ΙΙ
Ορμητικά βλασταίνουν μέσα από το μαύρο χώμα Ανθίζουν όλα μαζί τα λουλούδια της Ταυρίδας Αστέρες, λυχνίδια, γαρύφαλλα, ντάλιες, τριαντάφυλλα, κρίνοι, γεράνια, ορχιδέες, βιολέτες, ηλίανθοι, αγιοκλήματα Λουλούδια του πάθους από την Κριμαία Αμαρυλλίδες, λυσίανθοι, ανεμώνες, γλαδιόλες, μπιγκόνιες, κρόκοι, κορώνες αυτοκρατορικές Ασφόδελοι της Περσεφόνης Υάκινθοι, νάρκισσοι, τουλίπες Λεβάντες που μυρίζουν Μαύρη Θάλασσα Καμέλιες, ιβίσκοι, πασχαλιές, μανόλιες, ροδόδενδρα, φρέζες, γαρδένιες, ζέρμπερες, ελικόνιες Ορτανσίες από την Οδησσό Ίριδες, σκυλάκια, λίλιουμ, παιώνιες, νεραγκούλες, βιβούρνα, χρυσάνθεμα, λειριά Αμάραντοι, όπως οι πεθαμένοι Ανθούρια Μολουσέλες
Ορθώνεται ο γλυκύτερος θάνατος Πυκνώνονται κεράσια και γίνονται τα πιο όμορφα χείλη που φτιάχτηκαν ποτέ Σπάζουν με κρότο γλυκασμένες οι καρδιές των ανθρώπων
Κρακατόα στεναγμών Ο Εύξεινος Πόντος Πλάθει τον ευωδέστερο πρίγκιπα του τέλους Γκόλεμ του σκοτεινού καιρού Πλησιάζει χαμογελώντας ελάχιστα Βαδίζει αργά προς τις διάτρητες πόρτες των σπιτιών Νωθρά καταφθάνει από τον Καύκασο
Σε γλώσσα Σλαβική φωνάζουν δεκατρία αδέλφια: Μάμα, μάμα, μάμα Σβομπόντα!
Ο Ιακώβ γραπώνει τη φτέρνα του Ησαύ Φθονεί τα πρωτοτόκια Γεννιέται ανάπηρος Μισός δίδυμος
ΙΙΙ
Κρατώ το ξανθό σου κεφάλι στα χέρια μου Χαϊδεύω το καστανό μούσι στο πρόσωπο Με τα χοντρά μου χέρια Στρατηγέ μου Οι φλέβες των χεριών μου φουσκώνουν από έρωτα Για τα χείλη σου που δεν χορταίνω να φιλώ
Λεξικό της αγάπης όλες μαζί οι πολλές καστανές τρίχες στο σώμα μου Εκεί όπου ξάπλωσες τόσες φορές Μετά τη μάχη
Κρατώ το ξανθό σου κεφάλι, αγάπη μου Για τελευταία φορά Θρηνώ γιατί σε κέρδισε ο Καύκασος Το μεγάλο βουνό Απ’ όπου ανέτειλε σήμερα ο ήλιος
He got eaten by the dark, κλαίνε οι φλέβες στα χέρια μου Γεμάτες με το αίμα σου
Πολέμησαν ξένες δίπλα σου Από γειτονική πατρίδα Για σένα Για μένα
Εμάς τους δύο έβλεπα παντού
Απόμεινα δίδυμος σπασμένος σε δύο ίσα κομμάτια Φτιαγμένος από κούφιο κόκκαλο Γκόσποντε Δίχως στρατηγό Δίχως φίλο
Φαγώθηκε από το σκοτεινό η ασταθής μας άνοιξη Χωνεύτηκε στις γραμμές του μετώπου Θρυμματίστηκε σαν το ξερό ψωμί Παραπαίει Σε ένδειξη πένθους
Το κοντοκουρεμένο κεφάλι μου δίπλα στο δικό σου Μαχητής αγκαλιάζει μαχητή Το τελευταίο μου φιλί στα χείλη σου Χείλη κολλούν σε χείλη Το αλεπουδάκι που μεγαλώσαμε μαζί Αφού σκοτώσαμε τη μάνα του Πεινασμένο μπερδεύεται στα πόδια μου Όπως εγώ στα δικά σου
Ήθελα τόσο πολύ να ζήσω ζωή κανονική Δίπλα σου Μας έκλεψαν, καλέ μου Μας έβγαλαν από το κρεβάτι μας με βία Λέρωσαν τα σεντόνια μας με τις αρβύλες τους Όμοιες με τις δικές μας Αδέρφια
Κάναμε λάθος
Αυτό που μένει: Η θέρμη του στήθους μου κολλημένη στο κρύο του δικού σου Καρδιά που χτυπά μονότονα δίχως τη δική σου καρδιά Όλοι οι χτύποι που απέμειναν, ξανθέ μου Είναι για σένα Δώρα δικά σου Τα μελλοντικά μου βάσανα
Νικητής Θα επιστρέψω στη χώρα μου βαριά ηττημένος Πρόσφυγας
Ορφανός από εσένα
This poem was written by Manolis Tsipos in the spring of 2025 (March).
It was translated from the Greek for the love of it that same spring (April).
Note the (word) garden that blooms at its heart.
The image shows a different lush garden created by Ralou OK for Niáta. Various lovely lilies – διάφορα (μη-διάφανα) κρίνα – silkscreened and sewn to be worn on back and breast.
